GÜVELER
GÜVELER
Arı kovanlarında zaman zaman önemli zararlar yapan güvelerin iki türü vardır.
Bal mumu güvesi, petek güvesi, arı güvesi, mumu kurdu, büyük bal mumu güvesi gibi birçok değişik isimle tanınan Galleria mellonella larvaları, petek ve balda önemli zarar yapmaktadır. Büyük bal mumu güvesi sarımsı boz renkte, orta büyüklükte bir güvedir. Larva aşamasındaki beslenme şartlarına bağlı olarak rengi grimsi beyaz renkten koyu gri yada siyahımtrak renge kadar değişebilir. Büyük bal mumu güvesi yumurtalarını petek üzerine, petek gözlerine, çatlak ve yarıklara bırakır. Çoğunlukla anasız, zayıf kovanları, depodaki boş petekleri ve sönmüş kovanların boş peteklerini tercih eder.
Gelişmesinde 4 dönem vardır. Yumurta, larva, pupa ve ergin dönem vardır. Dişi güve binden fazla yumurta bırakabilir. Yumurtadan 5-35 gün içinde ortamın ısısına bağlı olarak larva çıkar. Gelişmeleri için en uygun ısı ortalama 30-35˚C’dir. Larvalar hemen petekte galeriler açmaya başlarlar. Polen, bal mumu ve balı yerler. Larvaların ömrü 1-5 ay kadardır. Larvalar beyaz kozalar içinde pupa dönemine(krizalit) girerler. 8-10 gün içinde ergin güve haline gelirler. Bu dönem yine ısıya göre uzayabilir yada kısalabilir. Ergin dişi ve erkek güve çiftleşir. Dişi güveler tekrar yumurtlamaya başlar. Bulunduğu kovanda aşırı güve varsa başka kovanı tercih eder. Daha sonra kovan dışında hayatını sürdürür. Dış ortamda yaşayan büyük bal mumu güvelerinin dişileri özellikle zayıf kovanlara uçuş deliğinden yada açık olan herhangi bir yerinden geceleyin girerek yumurtalarını bırakır.
Ülkemizin sıcak ve ılıman iklime sahip yörelerinde görülmektedir. Daha çok Ege, Marmara ve Karadeniz bölgelerinin düşük rakımlı yerlerinde ciddi zarar yapmaktadır. 1000 metrenin üzerindeki yükseklikte varlığı azalır, 1500 metrenin üzerindeki yüksek bölgelerde ise varlığını sürdüremez.
Ülkemizde en çok sonbahar başlarında rastlanmaktadır. Özellikle zayıf koloniler için problemdir. Arı kolonileri güçlü olduğunda güve problemi olmaz. Bu nedenle kovanı anasız bırakmamalı ve güçlü olmasını temin için arıcılığı bilinçli olarak yapmalıdır.
Sonbahar ve ilkbahar bakımları düzenli olarak yapılmalı, ana arılar kontrol edilmeli, standart kovan ve malzemeler kullanılmalı, kovan içi kontrol edilmeli, oğul verme durumu kontrol altında tutulmalı, arının genetik özelliği izlenmeli, alet ve malzemelerin temizliğine dikkat etmelidir.
Büyük bal mumu güvesine karşı mücadelede toz kükürt kullanılır. Kapalı bir oda içinde ilaçlanacak ballık ve çerçeveler üst üste konarak; odanın hava sızdırmaması için önlemler alındıktan sonra
Soğukta muhafaza en uygun ve ucuz metot olup 2 derecede 240 saat,-7 derecede 4.5 saat, -12 derecede 3 saat, -15 derecede 2 saat tutulduğunda yumurta, larva, pupa , güve ölmektedir.
Benim arıcılara tavsiyem, uygulaması oldukça kolay olan ve balda hiçbir kimyasal kalıntı bırakmayan soğukta belli bir süre peteklerin bırakılmasıdır. Peteklerin difirize konulması ise güvenin tüm gelişme aşamaları ölmektedir. Uygulama sonucunda herhangi bir ilaç kalıntı problemi ortaya çıkmamaktadır. İlaç masrafı yapılmamaktadır. Bunun yanı sıra -15 derecede peteklerin uzun süre tutuluması balda meydana gelebilecek kritalleşmeyi uzun süre geciktirmektedir.
Yüksek sıcaklık uygulamasında ise 49 derecede 40 dakika tutulduğunda güve ölmekte, 49 derecenin üzerinde bal akacağından uygulaması zordur.
Boş peteklerin konduğu depolarda petekler arasına ceviz yaprakları koymak faydalı olmaktadır.
Naftalin içindeki para diclorbenzen etken maddesi insanlarda kanser yapıcı olduğundan kullanılmamalıdır. Uçucu olan bu madde bal ve balmumu tarafından emilmekte ve 5 yıl kadar kanser yapıcı düzeyde bal ve balmumunda kalmaktadır.
Küçük balmumu güvesi olan Achroca grisella yapı olarak daha küçüktür. Bu güve kovan çatlak ve deliklerden daha kolay girer. Büyük bal mumu güvesinden daha az zararlıdır. Zayıf kovanlara girerek benzer zararları yapmaktadır. Mücadele ve korunması büyük bal mumu güvesindeki olduğu gibidir.
:: Arkadaşına Gönder!
<%EntryCommentCount%> yorum yazilmistir « Önceki - Sonraki »
